25 października
poniedziałek
Darii, Wilhelminy, Bonifacego
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

Mozaika z Janem Pawłem II

Ocena: 0
452

W Grotach Watykańskich pod bazyliką św. Piotra możemy podziwiać mozaikę przedstawiającą św. Jana Pawła II. Została wykonana z okazji setnej rocznicy urodzin naszego wielkiego rodaka i odsłonięta w wąskim gronie w jego liturgiczne wspomnienie.

fot. Fabio Cardoni/Fabrica san Pietro

Dzieło wykonano w odpowiedzi na napływające od wiernych z całego świata prośby, by wizerunek papieża z Polski umieścić w bazylice. Przedstawia beatyfikacyjny i następnie kanonizacyjny portret św. Jana Pawła II, czyli zdjęcie wykonane przez polskiego fotografa pracującego w Rzymie Grzegorza Gałązkę. Wizerunek został jednak odwrócony (lustrzane odbicie), dzięki czemu Jan Paweł II w białej sutannie z narzuconym czerwonym płaszczem, z delikatnym, charakterystycznym dla siebie uśmiechem patrzy na pielgrzymów schodzących do Grot Watykańskich.

 


W POBLIŻU ŚW. PIOTRA

Portret umieszczono na końcu tzw. peribolo clementino, półkolistego korytarza okalającego grób św. Piotra. Mieszczą się tu mniejsze kaplice, powstałe w różnych latach. Lokalizacja mozaiki, choć może niezbyt dogodna, by zatrzymać się na chwilę modlitwy, jest wymowna i symboliczna. Znajduje się ona bowiem blisko grobu św. Piotra i pierwszego grobu samego św. Jana Pawła II, w którym został pochowany po swojej śmierci w 2005 r. Od tej strony wchodzi się do kaplicy Matki Bożej Częstochowskiej, zwanej potocznie kaplicą Polską, do której tak często papież z Polski przychodził na osobistą modlitwę. A sama mozaika znajduje się zaraz przy wejściu do kaplicy Świętych Patronów Europy, której realizację zlecił Jan Paweł II w 1981 r. Idealnym miejscem byłaby kaplica Matki Bożej Częstochowskiej, jednak kompozycyjnie jest ona wykończona i nie ma tu już miejsca na kolejny obraz czy figurę.

Idea umieszczania portretów w Grotach Watykańskich jest świeżym pomysłem. Wcześniej znalazł się tam kanonizacyjny portret św. Pedro Calungsoda, beatyfikowanego przez Jana Pawła II i kanonizowanego przez Benedykta XVI filipińskiego katechety i męczennika, drugiego świętego tego katolickiego kraju w Azji.

Mozaika św. Jana Pawła II została wykonana przez artystów Studio del Mosaico Vaticano, czyli watykańskiej pracowni mozaik, która działa przy Fabryce św. Piotra i mieści się w cieniu bazyliki watykańskiej. Wykorzystano dwie techniki, tzw. mosaico tagliato oraz mosaico filato. Wizerunek tworzą kawałki smalti vetrosi, czyli drogich tesserae z włoskiego szkła o silnych właściwościach świetlnych. Autorami są artyści Claudiu Ungureanu i Valentina Ambrosi. Całość mozaiki jest oprawiona w prostą marmurową ramkę. Poniżej znajduje się marmurowa tabliczka ze słynnym fragmentem homilii Jana Pawła II, wygłoszonej po włosku 22 października 1978 r., podczas inauguracji pontyfikatu: „Nie lękajcie się! Otwórzcie, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi! Św. Jan Paweł II”.

 


PRACOWNIA Z TRADYCJAMI

Słynne na cały świat Studio del Mosaico Vaticano zostało założone w XVI w., za pontyfikatu papieża Grzegorza XIII. Ojciec Święty zaprosił do Rzymu weneckich artystów, by przyuczyli do fachu grupę młodych adeptów. Wiązało się to z pomysłem wyłożenia nowej bazyliki św. Piotra mozaikami. Do dziś jest to cecha, która wyróżnia bazylikę watykańską, poza pojedynczymi wyjątkami wszystkie obrazy w ołtarzach są bowiem wykonane tą techniką, choć na pierwszy rzut oka sprawiają wrażenie oleju na płótnie. Łącznie mozaiki w bazylice zajmują około 10 tysięcy metrów kwadratowych. Mozaikę traktowano jako „wieczne malowidło”, które jest odporne na zniszczenia upływającego czasu, w tych warunkach – na dużą wilgotność.

Pierwsza mozaikami została wyłożona kaplica Gregoriańska (w 1578 r.), a następnie (w latach 1598–1606) – słynna kopuła Michała Anioła. Po udanej realizacji podjęto decyzję o udekorowaniu w ten sposób wszystkich kopuł bazyliki, a w końcu w 1700 r. rozpoczęto realizację mozaikowych ołtarzy.

Pierwotna pracownia mozaik została przekształcona w stałą instytucję pod nazwą Studio del Mosaico Vaticano w 1727 r., z woli papieża Benedykta XIII. Od końca XVI w. do pierwszych dziesięcioleci XIX w. była największą pracownią mozaiki na świecie.

Na początku wykorzystywano jako materiał tesserae przywiezione z Wenecji, stanowiące mieszankę kolorowanego szkła z tlenkami metali. Jednak zapotrzebowanie na ogromną ilość materiału spowodowało, że w 1731 r. wybudowano piec hutniczy do własnej produkcji w Watykanie. Uzyskano imponującą liczbę ok. 28 tysięcy tonacji najróżniejszych barw, które do dziś jeszcze są przechowywane w magazynie i używane przy pracach restauracyjnych.

W bazylice św. Piotra zastosowano po raz pierwszy innowacyjne rozwiązania. Było nim m.in. użycie specjalnego stiuku na bazie z oleju z lnu, którego receptura do dziś jest skrzętnie przechowywana i nadal stosowana. Z kolei techniką smalti filati zrealizowano tzw. mozaiki minuti (drobne) lub micromosaici (mikromozaiki). Ta metoda została później zastosowana do dekorowania małych przedmiotów codziennego użytku.

Były momenty, gdy pracownia przeżywała kryzys z powodu braku większych dzieł do wykonania. Tak było chociażby, kiedy zlecono wykonanie ołtarzy dla bazyliki w Loreto czy przy odbudowie strawionej przez pożar bazyliki św. Pawła za murami. W tym przypadku artyści odtwarzali mozaiki z okresu wczesnochrześcijańskiego i średniowiecznego oraz wykonali nowe mozaiki na fasadzie bazyliki.

 


KUNSZTOWNE PREZENTY

Oprócz dekoracji bazyliki św. Piotra, a dziś jej restauracji, watykańska pracownia wykonuje mozaikowe prezenty, które wręczają papieże. W przeszłości były one najróżniejsze, jak chociażby słynny stół ofiarowany przez Leona XII królowi Francji Karolowi X. Dziś są to przede wszystkim obrazy, które papieże wręczają głowom państw; jest to np. widok na plac i bazylikę św. Piotra. Przygotowywane są również prezenty dla nuncjatur, domów zakonnych, siedzib arcybiskupich itd.

Pracownia przyjmuje też zlecenia z całego świata. Wykonuje dzieła najróżniejszych rozmiarów, nie tylko o charakterze sakralnym. Funkcjonuje tu również szkoła mozaik, by ta kunsztowna wiedza była przekazywana kolejnym pokoleniom.

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

DUCHOWY NIEZBĘDNIK - 25 października

Poniedziałek, XXX Tydzień zwykły
Dzień Powszedni
Słowo Twoje, Panie, jest prawdą,
uświęć nas w prawdzie.

+ Czytania liturgiczne (rok B, I): Łk 13,10-17
+ Komentarz do czytań (Bractwo Słowa Bożego)

ZAPOWIADAMY, ZAPRASZAMY



Najczęściej czytane artykuły



Najczęściej czytane komentarze

- Reklama -

E-WYDANIE


Zachęcamy do prenumeraty e-wydań tygodnika Idziemy



Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.



Newsletter