Obraza uczuć religijnych bez kary więzienia? Minister komentuje prace nad zmianami

Obecne przepisy Kodeksu karnego - których zmianę proponuje Ministerstwo Sprawiedliwości - stanowią, że kto obraża uczucia religijne innych osób, znieważając publicznie przedmiot czci religijnej lub miejsce przeznaczone do publicznego wykonywania obrzędów religijnych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

Minister odnosił się do incydentu w jednej ze szkół, gdzie nauczycielka wyrzuciła do kosza krzyż podczas zajęć lekcyjnych. Chodzi o zdarzenie, do którego miało dojść 15 grudnia 2025 r. podczas lekcji języka angielskiego w Szkole Podstawowej w Kielnie. Nauczycielka miała zażądać od uczniów zdjęcia krzyża w sali lekcyjnej, a gdy młodzież odmówiła, samodzielnie zdjęła krzyż i wyrzuciła go do kosza na śmieci.

Postępowanie dyscyplinarne i działania prokuratury

Szefowa MEN Barbara Nowacka poinformowała, że wobec nauczycielki toczy się postępowanie dyscyplinarne. Sprawę bada prokuratura, na wniosek wójta gminy Szemud. - Bardzo dobrze, że prokuratura zajęła się tą sprawą – powiedział Waldemar Żurek w Polsacie. - Nie znam faktów. Lubię się wypowiadać wtedy, kiedy znam te fakty, więc zawsze mówię, chciałbym mieć dowody przed sobą, żebym mógł to komentować - zaznaczył minister.

>>> CZYTAJ RÓWNIEŻ >>> Nauczycielka wyrzyciła krzyż do śmieci. Sprawa w prokuraturze i kuratorium oświaty

O zdarzenia z Kielna szef MS był pytany w kontekście szykowanego przez MS projektu nowelizacji Kodeksu karnego przewidującego wykreślenie kary pozbawienia wolności z katalogu kar za przestępstwo obrazy uczuć religijnych. Resort podkreślał, że wprowadzenie tej zmiany jest konieczne w związku z wyrokiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wydanym w 2022 r. w sprawie "Rabczewska przeciwko Polsce".

"Nie musi być kary pozbawienia wolności"

- Jeżeli coś takiego miało miejsce, to właśnie ten przepis zadziała w praktyce – mówił szef MS. - Jeżeli ta pani zostanie skazana, nie musi dostawać kary pozbawienia wolności, ale będzie osobą odnotowaną w rejestrze, zapłaci grzywnę, ona nie znajdzie już miejsca pracy w wielu instytucjach publicznych, jeżeli rzeczywiście doszło do takiej sytuacji – ocenił minister.

Żurek dodał, że jeśli rodzice chcą, aby w klasie wisiał krzyż i wszyscy się na to godzą, to należy szanować te wartości i należy uszanować krzyż.
- Uważam, że trzeba szanować polską tradycję, trzeba szanować uczucia religijne, trzeba bronić takie osoby, ale to nie musi być zagrożenie karą pozbawienia wolności – podkreślił Żurek.

W projekcie nowelizacji resort proponuje usunięcie ostatniej z wymienionych w przepisie sankcji - pozbawienia wolności do lat 2. W rezultacie, w katalogu kar za przestępstwo obrazy uczuć religijnych pozostałaby grzywna oraz ograniczenie wolności.

Doda o autorach Biblii: napruci winem. Europejski Trybunał Praw Człowieka: sankcja może być "zbyt dolegliwa"

Projekt noweli to efekt wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 15 września 2022 roku wydanego w sprawie Rabczewska przeciwko Polsce. Wyrok zapadł na kanwie głośnej przed kilku laty sprawy karnej piosenkarki Dody. W 2012 r. Dorota Rabczewska została prawomocnie skazana na 5 tys. zł grzywny za obrazę uczuć religijnych dwóch osób poprzez określenie autorów Biblii jako "naprutych winem i palących jakieś zioła".

Skargi piosenkarki trafiły do Trybunału Konstytucyjnego i ETPC. W 2015 r. w związku ze skargą konstytucyjną wynikłą z tamtej sprawy TK orzekł, że karanie grzywną za przestępstwo obrazy uczuć religijnych jest zgodne z konstytucją. Jednocześnie jednak przyznał, że możliwość karania za taki czyn dwoma latami więzienia może być postrzegana jako "zbyt dolegliwa".
Z kolei ETPC w 2022 r. uznał, że Polska naruszyła art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez naruszenie prawa do swobodnego wyrażania opinii.