Sen jest korzystnym fizjologicznym stanem wyłączenia świadomości i aktywności organizmu, niezbędnym do prawidłowego rozwoju i funkcjonowania.
fot. Gianni Orefice | pexels.com
Jednak zaburzenia snu są częstym problemem dzieci. Pojawiają się np. u niemowląt i małych dzieci z alergią pokarmową. Aż 85 proc. z nich budzi się w nocy, ma napady krzyku. U starszych dzieci alergicznych może występować uporczywa bezsenność. Aż 40 proc. niemowląt po 6. m.ż. śpi niespokojnie, co może być związane z refluksem żołądkowo-przełykowym i ząbkowaniem. Rozpulchnione dziąsła, rozgrzane przy zamkniętej w nocy buzi, sprawiają znacznie więcej dolegliwości niż w czasie dnia. Noworodki o niskiej masie ciała, urodzone z dystrofią wewnątrzmaciczną mają zaburzony sen ze względu na zaburzenia rozwoju układu nerwowego. Zdrowe, donoszone noworodki cierpiące na kolkę jelitową mogą również spać niespokojnie z powodu nadmiaru gazów w jelicie.
Ponad 35 proc. dwulatków ma problemy z przespaniem całej nocy. Jest to zależne od temperamentu dziecka, rozłąki z matką, może być związane z karmieniem piersią, depresją matki, spaniem we wspólnym łóżku lub zasypianiem wyłącznie w obecności rodziców.
Lęki nocne i koszmary senne również zaliczamy do zaburzeń snu – o dobrym rokowaniu i najczęściej rodzinnym podłożu. Mogą się one pojawiać w związku z nadmiarem przykrych wydarzeń w ciągu dnia, a także nieodpowiednich programów telewizyjnych czy filmików w komórce. Największe nasilenie koszmarów występuje u dzieci w wieku od 3 do 6 lat. Są związane z fazą REM, a więc pojawiają się w drugiej połowie nocy. Przerażające marzenia senne jednorazowo mogą wystąpić u każdego. Duża ich częstotliwość może wynikać z poważnych problemów emocjonalnych dziecka.
Obturacyjny bezdech nocny, związany ze znacznym przerostem migdałków bocznych i trzeciego migdała, jest niebezpiecznym zaburzeniem snu. Powoduje przewlekłe niedotlenienie dziecka, a nawet nagłą śmierć. Są zespoły chorobowe, które predysponują dziecko do zaburzeń snu. Zaliczamy do nich m.in.: zespół Downa, choroby nerwowo-mięśniowe, zespoły niedotlenieniowo-niedokrwienne. 45 proc. napadów padaczkowych występuje wyłącznie podczas snu, dając oczywiście zaburzenia jego przebiegu.
U 20 proc. 3-, 4-latków problem z zasypianiem polega na oporze dziecka przed końcem zabawy i położeniem się do łóżka. Najczęściej pojawia się przy złej organizacji życia rodziny, braku stałej pory kładzenia dziecka do snu i zmiennych okolicznościach zasypiania. W przypadku zaś nastolatka skrócony sen i budzenie się o świcie może być pierwszym objawem depresji.
Co? Gdzie? Kiedy?
