Pokój i jedność

Zarówno w Turcji, jak i w Libanie papież spotkał się z władzami kraju, duchowieństwem i przedstawicielami innych wyznań i religii. Jednak poza tym odwiedziny obu krajów znacznie się różniły. Choć są to ziemie biblijne, obecna Turcja jest zdominowanym przez muzułmanów państwem świeckim. W Libanie chrześcijanie stanowią ok. 45 proc. społeczeństwa (ok. 2 mln ludzi), z czego najwięcej jest maronitów (katolików obrządku wschodniego). Oba kraje różnią się też wielkością, liczebnością i wyzwaniami, przed którymi stoją.

SKANDAL PODZIAŁÓW

Głównym powodem odwiedzin Turcji była rocznica Soboru Nicejskiego I. Stojąc nad ruinami wczesnochrześcijańskiej bazyliki św. Neofita w ?zniku, przywódcy chrześcijańscy wspólnie odmówili wyznanie wiary. ?znik to dawna Nicea, która 1700 lat temu była świadkiem tego ważnego zgromadzenia Kościoła powszechnego. To właśnie tam powstało wyznanie wiary, Credo nicejskie, potem uzupełnione na soborze w Konstantynopolu, które powtarzamy podczas każdej niedzielnej Mszy św. Tam też obalono tezy Ariusza, który zaprzeczał boskości Chrystusa, i sformułowano prawdę wiary o tym, że Chrystus jest współistotny (gr. homoousios) Ojcu.

– Rocznica Soboru Nicejskiego jest cenną okazją, aby zadać pytanie, kim jest Jezus Chrystus w życiu współczesnych kobiet i mężczyzn, kim jest dla każdego z nas – mówił Leon XIV. – To pytanie jest wyzwaniem szczególnie dla chrześcijan, którzy ryzykują sprowadzenie Jezusa Chrystusa do roli charyzmatycznego przywódcy lub superczłowieka, co ostatecznie prowadzi do smutku i zamieszania.

W IV w. Kościół był jeden i niepodzielony. Wspólna modlitwa papieża Leona XIV, patriarchy Bartłomieja I oraz przedstawicieli innych Kościołów i wspólnot była znakiem dążenia do jedności chrześcijan. – Wszyscy jesteśmy zaproszeni do przezwyciężenia skandalu podziałów, które nadal istnieją, i do podsycania pragnienia jedności, o którą modlił się Pan Jezus i za którą oddał życie. Im bardziej my, chrześcijanie, jesteśmy pojednani, tym bardziej możemy dawać wiarygodne świadectwo o Ewangelii Jezusa Chrystusa – podkreślał Leon XIV.

W stolicy Turcji, Stambule, znajduje się główna siedziba patriarchatu ekumenicznego Konstantynopola. Papież w czasie pielgrzymki wielokrotnie spotykał się z patriarchą Bartłomiejem I, honorowym przywódcą światowego prawosławia. Uczestniczył też w prawosławnej Boskiej Liturgii w katedrze św. Jerzego w Stambule. Leon XIV i Bartłomiej I podpisali deklarację, w której podkreślają m.in. potrzebę ustalenia wspólnej daty Wielkanocy. Jest to kontynuacja rozpoczętej już przez Pawła VI, a kontynuowanej przez kolejnych papieży drogi budowania jedności z patriarchatem Konstantynopola.

Wspólnota katolicka w Turcji liczy zaledwie 33 tys. osób, co stanowi 0,04 proc. populacji kraju. Właśnie o logice małości, która jest prawdziwą siłą Kościoła, mówił papież do zgromadzonych w katolickiej katedrze Ducha Świętego w Stambule. – Ta logika nie opiera się na jego zasobach i strukturach, a owoce jego misji nie wynikają z liczebności, potęgi ekonomicznej czy znaczenia społecznego. Kościół żyje światłem Baranka i – zgromadzony wokół Niego – jest kierowany na drogi świata mocą Ducha Świętego – podkreślał. Leon XIV odprawił też Mszę św. na stambulskim stadionie Volkswagen Arena. Przypomniał, że w Kościele katolickim w Turcji istnieją cztery różne tradycje liturgiczne: łacińska, ormiańska, chaldejska i syryjska, i zachęcił do wspierania i umacniania więzi łączących katolików, aby wzajemnie się ubogacać i być przed światem wiarygodnym znakiem uniwersalnej i nieskończonej miłości Pana.

W Turcji papież odwiedził także katedrę Ormiańskiego Kościoła Apostolskiego i Błękitny Meczet. Przybywając do tego kraju, podjął plan swojego poprzednika Franciszka, który zamierzał odbyć podróż apostolską z okazji rocznicy soboru.

Z PRZESŁANIEM POKOJU

Wizyta Leona XIV wywołała w Libanie entuzjazm. Po uroczystym powitaniu na lotnisku papież przejechał papamobile do pałacu prezydenckiego. Na trasie, mimo deszczu, zebrały się wiwatujące tłumy. Witali go tancerze w tradycyjnych strojach, a na budynkach rozwieszono plakaty z jego wizerunkiem. „Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój!” – z takim przesłaniem papież przybył do Libanu, który w ostatnich dziesięcioleciach doświadczył wojny domowej, ataków Izraela, walk z Państwem Islamskim itd.

Do kraju cedrów pielgrzymowali już poprzednicy Leona XIV. Obecny papież jako pierwszy odwiedził klasztor św. Marona w Annaya i modlił się przy grobie św. Szarbela. – Najmilsi, jako symbol światła, które Bóg zapalił tu poprzez św. Szarbela, przyniosłem w darze lampę. Ofiarowując ją, opiece św. Szarbela powierzam Liban i jego naród, aby zawsze kroczył w świetle Chrystusa – mówił. Na trasie do klasztoru zebrali się liczni wierni.

Na spotkaniu z duchowieństwem i osobami konsekrowanymi w Sanktuarium Matki Bożej Pani Libanu w Harissa Leon XIV wysłuchał świadectw różnych osób i przypomniał słowa św. Jana Pawła II: „To wy w dzisiejszym Libanie jesteście odpowiedzialni za nadzieję. Twórzcie wszędzie, gdzie żyjecie i pracujecie, atmosferę braterstwa”. Z kolei podczas spotkania ekumenicznego i międzyreligijnego na placu Męczenników w Bejrucie wezwał przywódców religijnych do bycia budowniczymi pokoju. Odbyło się także spotkanie papieża z młodzieżą w maronickim patriarchacie w Bkerké, na które zapisało się 12 tys. młodych. Przed wylotem Leona XIV z Libanu zaplanowano jeszcze cichą modlitwę w porcie w Bejrucie, gdzie w 2020 r. doszło do potężnego wybuchu, oraz Mszę św. na nabrzeżu.

Pierwsza podróż apostolska Leona XIV 27 listopada – 2 grudnia, podzielona na dwa etapy, przebiegła pod znakiem dążenia do jedności i pokoju. Są to priorytety Ojca Świętego już od początku pontyfikatu.