Samotność jest chorobą, która jeszcze się wzmaga. Jak podaje CBOS, w 2024 r. poczucia osamotnienia doświadczało 8 proc. dorosłych Polaków, a w 2017 r. odsetek ten wynosił 4 proc. Liczby wskazują zatem dwukrotny wzrost. Najbardziej narażeni na samotność są ludzie młodzi (18–34 lata) i starsi (75 lat lub więcej), mieszkańcy dużych miast, single, osoby niezadowolone ze swojej sytuacji materialnej i… osoby o poglądach lewicowych. Natomiast ludzie aktywni zawodowo, pozostający w trwałych związkach małżeńskich, religijni, uznający swoją sytuację materialną za wystarczająco dobrą odczuwają samotność najrzadziej.
Jeszcze ciekawiej przedstawiają się szczegółowe dane. Najbardziej samotni są ludzie w wieku 25–34 lata – tu 13 proc. osób określa się jako zawsze lub bardzo często osamotnione. Najmniej samotni są ludzie w wieku 45–54 lata – tylko 1 proc. określa się jako samotne zawsze lub bardzo często. Pod względem miejsca zamieszkania najbardziej samotni są żyjący w miastach między 100 a 499 tys. mieszkańców – 17 proc. respondentów. Najmniej samotni są mieszkańcy wsi – 5 proc. mówi o sobie, że odczuwa samotność zawsze lub bardzo często. Wśród grup zawodowych najbardziej samotni są uczniowie i studenci – aż 17 proc. badanych. Z kolei w grupie pracujących na własny rachunek nie zanotowano nikogo, kto by deklarował dolegliwą samotność.
Uwagę zwraca również badanie poglądów politycznych. Najbardziej osamotnieni są ludzie o poglądach lewicowych – 14 proc. Natomiast osoby o poglądach centrowych tylko w 5 proc. badanej populacji odczuwają osamotnienie zawsze lub bardzo często. Jeśli chodzi o religijność, to najmniej samotni są ludzie uczestniczący w praktykach religijnych kilka razy w tygodniu – 3 proc. badanych. Na drugim końcu skali pozostają ludzie nieuczestniczący w ogóle w praktykach religijnych – 15 proc. odczuwa osamotnienie zawsze lub bardzo często. Samotność doskwiera też singlom – to 16 proc. respondentów. Ludzie pozostający w małżeństwie czują się najmniej samotni – 4 proc. (przy 8 proc. osób pozostających w związkach nieformalnych). Wreszcie pod względem liczby osób zamieszkujących gospodarstwo domowe najbardziej samotne są osoby pozostające w gospodarstwie jednoosobowym – 18 proc. określa się jako zawsze lub bardzo często doświadczających tego stanu. W gospodarstwach liczących cztery i więcej osób jest najmniej osób odczuwających samotność – 2 proc.
Powyższe dane pokazują, że warto zwrócić uwagę na młode pokolenie. Prawie co piąty młody lub młody dorosły cierpi z powodu samotności, nawet kiedy są obok niego inni ludzie. Uczniowie i studenci, o których moglibyśmy pomyśleć, że otaczają się wieloma ludźmi i mają w związku z tym satysfakcjonujące relacje, są grupą zagrożoną samotnością. Życie w wirtualnym świecie, presja wymagań, konieczność udziału w wyścigu nie pomagają. Bez oparcia w drugim człowieku, bez świadomości bycia kochanym za nic – jak kocha Pan Bóg i jak kochają mądrzy rodzice – człowiek wpada w wir, z którego trudno wyjść. Chce zasługiwać na miłość, na bycie zauważonym i docenionym. Wreszcie pogrąża się w izolacji. Wydaje się, że ten mechanizm powtarzają inni zagrożeni osamotnieniem wskazani w badaniach CBOS-u, np. single, którzy nie mają odwagi wyjść do drugiego człowieka, czy małżonkowie, którzy zdecydowali o swojej samotności, rezygnując z potomstwa. A rachunek za te decyzje płaci się z opóźnieniem. Im więcej lat przeżytych, tym wyższa cena za uleganie iluzjom.
Jak pocieszająco wobec tego wygląda sytuacja ludzi szukających w swoim życiu Boga, dbających o relacje, ryzykujących wychodzenie do drugiego człowieka, decydujących się na założenie rodziny! Wszystkich zaś chce wspierać Kościół, który jest nie tylko promotorem życiodajnych wartości. W Kościele jako wspólnocie możemy odnaleźć się nie jako zatomizowane jednostki, które kręcą się wokół siebie i własnych spraw, ale jako członki mistycznego Ciała Chrystusa, jak pisał św. Paweł. Pamiętajmy jedni o drugich.
Co? Gdzie? Kiedy?
