21 stycznia
piątek
Agnieszki, Jarosława
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

Słowa Jezusa spoza Ewangelii

Ocena: 4.9
9629

Apokryfy

Powieściowe utwory na temat życia Jezusa i apostołów z założenia czerpały z Nowego Testamentu, ale dodając do niego mnóstwo fantazji. Powstawały po prawdziwych Ewangeliach, od II w. począwszy. Część świadomie fałszowała tradycję o Jezusie, po to mianowicie, by promować poglądy sekciarskie, a zwłaszcza gnostyckie. Co parę lat gazety robią z nich sensację. Danych wartościowych jest więc w apokryfach bardzo niewiele.

Pewnym wyjątkiem jest tzw. Ewangelia Tomasza. Jest to znaleziony w Egipcie koptyjski przekład utworu greckiego z II w. Ma charakter luźnego spisu ponad stu krótszych i dłuższych wypowiedzi Jezusa. Większość z nich to warianty relacji czterech Ewangelii. Niektóre to przeróbki gnostyckie. Kilka jednak można uznać za prawdziwe słowa Jezusa. Część z nich znana jest też z cytatów u autorów starożytnych i z innych papirusów.

 

Jest jasne, że ewangeliści nie uwzględnili
wszystkich wypowiedzi Jezusa,
jakie były w ustnym obiegu

 

„Człowiek podobny jest do rozumnego rybaka. Gdy ten zarzucił swoją sieć w morze, wyciągnął mnóstwo małych ryb. Wśród nich znalazł rozumny rybak dużą, ładną rybę. Wyrzucił wszystkie małe ryby do morza, bez trudu wybierając dużą rybę” (Ewangelia Tomasza 8; ryba przedstawia zapewne królestwo Boże).

„Lekarz nie leczy tych, którzy go znają” (Ewangelia Tomasza 31; uzupełnienie do Mk 6,4).

„Bądźcie przechodniami” (Ewangelia Tomasza 42).

„Rozłupcie drzewo, a ja tam jestem; podnieście kamień, a znajdziecie mnie tam” (Ewangelia Tomasza 77).

„Kto jest blisko mnie, jest blisko ognia, a kto jest daleko ode mnie, jest daleko od królestwa” (Ewangelia Tomasza 82).

„Jeśli macie pieniądze, nie pożyczajcie ich na procent, lecz dajcie temu, od którego nie dostaniecie ich z powrotem” (Ewangelia Tomasza 95).

„Biada im, faryzeuszom, podobni są do psa leżącego w bydlęcym żłobie, co ani nie je, ani bydłu jeść nie daje” (Ewangelia Tomasza 102).

„Królestwo Ojca rozszerza się na ziemi, a ludzie go nie widzą” (Ewangelia Tomasza 113).

„A weselcie się tylko wtedy, gdy na swojego brata patrzycie z miłością” (Ewangelia Hebrajczyków, cytat u św. Hieronima, w komentarzu do Ef 5,4).

„Nawet u proroków, po tym, jak zostali namaszczeni Duchem Świętym, znalazło się słowo grzeszne” (Ewangelia Nazarejczyków, u św. Hieronima, Przeciw Pelagiuszowi 3,2).

„Sam da wam odzienie wasze” (papirus Oxyrhynchos 655, dodatek do pokrewnych tekstów z Mt 6,25-34).

„Kto dziś jest daleko, jutro może być blisko was” (papirus Oxyrhynchos 1224, dodatek do Mk 9,40).

„Ci, którzy byli ze mną, nie zrozumieli mnie” (Dzieje Piotra 10).

 

Inne utwory

W utworach chrześcijańskich z II-III w. szansa na znalezienie autentycznego zdania Jezusa przechowanego przez tradycję ustną jest oczywiście większa niż u późniejszych. Takie przede wszystkim cytuję.

„Niech twoja jałmużna przesiąknie potem twoich rąk, zanim będziesz wiedział, komu ją dać” (Didache 1,6; por. Syr 12,1-7).

„Będą rozdarcia i stronnictwa” (św. Justyn, Dialog z Żydem Tryfonem 35,3; po grecku brzmi to: Esontai schismata kai haireseis, co dało potem terminy „schizma” i „herezja” w języku kościelnym).

„Jak was zastanę, tak was osądzę” (św. Justyn, Dialog z Żydem Tryfonem 47,5; wersja z liturgicznej tradycji syryjskiej: „Jak was zastaną, tak was zabiorą”, może być wcześniejsza).

„Bądźcie biegłymi bankierami” (św. Klemens Aleksandryjski, Kobierce 1,177,2; autor wyjaśnia kilkakrotnie, że chodzi o umiejętność odróżniania monet prawdziwych od fałszywych, a więc prawdy i dobra od fałszu i zła).

„Proście o wielkie, a małe zostaną wam dołożone” (św. Klemens Aleksandryjski, Kobierce 5,158,2; por. Mt 6,33; Łk 12,31).

„Kto nie został wystawiony na próbę, nie osiągnie królestwa niebieskiego” (Tertulian, O chrzcie 20, 2; autor podaje, że to zdanie znalazł w Ewangelii, w opisie modlitwy w Ogrójcu).

„Nie posiadajcie niczego na ziemi” (św. Efrem, Testamentum).

„Kiedy upadniesz, wstań, a uratujesz się” (z liturgii greckiej).

„Nie przyszedłem, by ująć z Prawa Mojżesza, lecz by dodać do Prawa Mojżesza” (Talmud babiloński, traktat Szabat 116ab).

 

Michał Wojciechowski
Autor jest teologiem świeckim, profesorem Pisma Świętego na uniwersytecie w Olsztynie
fot. ks. Henryk Zieliński/Idziemy

Idziemy nr 25 (559), 19 czerwca 2016 r.

 

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

DUCHOWY NIEZBĘDNIK - 22 stycznia

Sobota, II Tydzień zwykły
Dzień Powszedni/ wsp. Najświętszej Maryi Panny w sobotę/ wsp. św. Wincentego, diakona i męczennika/ wsp.  św. Wincentego Pallottiego
Bogu zaufam, nie będę się lękał.
+ Czytania liturgiczne (rok C, :II): Mk 3,20-21
+ Komentarz do czytań (Bractwo Słowa Bożego)

- Reklama -


E-WYDANIE


Zachęcamy do prenumeraty e-wydań tygodnika Idziemy



Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.



Newsletter