16 grudnia
poniedziałek
Albiny, Zdzisławy, Alicji
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

To miejsce żyje

Ocena: 0
556

To jedna z najstarszych chrześcijańskich nekropolii w Polsce – dawny cmentarz przykościelny na Kamionku w Warszawie. Jest jedynym ocalałym zespołem tego typu spośród średniowiecznych cmentarzy warszawskich.

Fot. Maciej Buda / Idziemy

– Cmentarze są pomnikami i zapisami dziejów i kultury. Bez ich znajomości nie można budować przyszłości. Pochodzę z historycznego Wielunia, o którym na początku września zawsze dużo się mówi. Ale moją małą ojczyzną jest teraz warszawski Kamionek. Kiedy w 1962 r. moja rodzina przeprowadziła się na Pragę, wielkie wrażenie wywarł na mnie cudowny cmentarz wokół kościoła Matki Bożej Zwycięskiej, dzisiejszej konkatedry na Kamionku. Dzieje cmentarza mogłyby stać się kanwą dla zdolnego scenarzysty do filmu nie tylko dokumentalnego, ale i fabularnego – mówi Hubert Jerzy Kaczmarski, emerytowany starszy wykładowca na UKSW.

Cmentarz powstał na przełomie XIII i XIV w. przy nieistniejącym już dziś kościele św. Stanisława Biskupa w ówczesnej wsi Kamion. W XVII w. stał się zbyt ciasny i zmarłych zaczęto grzebać na nowym cmentarzu parafialnym przy kościele w niedalekim Skaryszewie. W 1887 r. cmentarz został zamknięty, ale do dziś pozostaje miejscem upamiętniającym ważną historię, zapisaną w tym miejscu, i wspaniałym pomnikiem dziejów Warszawy. Na przestrzeni wieków stał się miejscem ostatniego spoczynku uczestników bitwy ze Szwedami w 1656 r., powstańców kościuszkowskich, w tym m.in. generałów Tadeusza Korsaka i Jakuba Jasińskiego, uczestników bitwy pod Grochowem w 1831 r. oraz żołnierzy obu wojen światowych. Mogiły z czasu powstania kościuszkowskiego po 1831 r. zostały zniszczone bez śladu i dopiero później odtworzone.

Zlokalizowany na terenie przykościelnym, liczy obecnie około pięćdziesięciu wykonanych z piaskowca nagrobków z połowy XIX w. Najstarszy zachowany pochodzi z 1827 r. Cmentarz znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie konkatedry Matki Bożej Zwycięskiej. Na jego terenie znajduje się zabytkowa drewniana dzwonnica licząca dwie kondygnacje – w jej wnętrzu znajdują się dwa dzwony, z których starszy powstał w 1722 r.

Parafia we wsi Kamion – dziś Kamionek – powstała prawdopodobnie na przełomie XIII i XIV w. Kościół i parafia miały ten sam tytuł: św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Cmentarzem parafii był teren, na którym dziś stoi kościół kamionkowski, łącznie z plebanią, zakreślony obecnym parkanem. W czasie potopu szwedzkiego w 1656 r. Kamion został bardzo zniszczony. Probostwo przeniesiono do Skaryszewa. Kościół nadawał się jedynie do likwidacji, toteż w 1775 r. został ostatecznie rozebrany. Na miejscowym cmentarzu został jedynie mały, drewniany kościółek. Usytuowany był w pobliżu wejścia na dzisiejszy cmentarz.

W 1573 r. odbyło się tu wielkie wydarzenie: na polach Kamiona dokonała się pierwsza wolna elekcja króla polskiego Henryka Walezego, którą poprzedziła Msza Święta. W 1733 r. – znów na polach Kamiona – odbyła się wolna elekcja August III Sasa. W 1792 r. Kamion staje się częścią Warszawy. Po ponad dwustuletniej przerwie, 22 lutego 1917 r., reaktywowano parafię. A 13 sierpnia 1920 r. ks. Ignacy Skorupka odprawił w starym kościółku Mszę Świętą i spowiadał żołnierzy 236 pułku piechoty, którego był kapelanem. Nazajutrz zginął pod Ossowem.

Dnia 8 września 1929 r. kard. Aleksander Kakowski pobłogosławił i wmurował kamień węgielny pod nową świątynię, której nadano tytuł Matki Bożej Zwycięskiej, ponieważ postanowiono ją wznieść jako wotum stolicy za Cud nad Wisłą.

Świątynia kamionkowska, podobnie jak i plebania, została w czasie II wojny światowej dwukrotnie zbombardowana. Zniszczenia usuwano już w czasie okupacji i zaraz po zakończeniu wojny. Kiedy 25 marca 1992 r. Jan Paweł II dokonał reorganizacji struktury administracyjnej i ustanowił diecezję warszawsko-praską, wyznaczył świątynię na Kamionku na konkatedrę, a Matkę Bożą Zwycięską, czczoną w tutejszej świątyni, ogłosił Patronką nowej diecezji. Od października 2014 r. proboszczem jest tu ks. prałat Wacław Madej.

Widać, że duchowni, parafianie i miłośnicy historii dbają o cmentarz, bo groby są uporządkowane i palą się znicze. – To miejsce pamięci narodowej. Zamierzam się tu wybrać z młodzieżą w ramach akcji uczczenia polskich bohaterów – mówi ks. Tomasz Kowalczyk, wikariusz niedalekiej parafii Najczystszego Serca Maryi na Grochowie, który zachęca do odwiedzenia niezwykłej nekropolii.

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

DUCHOWY NIEZBĘDNIK - 15 grudnia

Trwajcie cierpliwie, bracia, aż do przyjścia Pana. Oto rolnik czeka wytrwale na cenny plon ziemi, dopóki nie spadnie deszcz wczesny i późny. 
Dziś w Kościele:
+ niedziela, III tydzień Adwentu,
+ Czytania liturgiczne (rok A, II): Iz 35,1-6a.10; Ps 146,6c-10; Jk 5,7-10; Mt 11,2-11
+ Komentarze Bractwa Słowa Bożego do czytań

ZAPOWIADAMY, ZAPRASZAMY



Najczęściej czytane artykuły



Nasze patronaty

Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.
- Materiał partnera serwisu -