18 sierpnia
sobota
Ilony, Bronislawa, Heleny
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

Kiedy stolicą był Lublin

Ocena: 0
675

Piłsudski był jeszcze więziony w Magdeburgu, Warszawę okupowali Niemcy, a w Lublinie już rozbrajano Austriaków. Bezkrwawo tworzono Republikę Polską.

fot. Monika Odrobińska/Idziemy

Pierwszy rząd, pierwsi ministrowie i pierwszy program odrodzonego państwa polskiego, którego postulaty znalazły się w uchwalonej kilka lat później konstytucji. Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej działał zaledwie cztery dni, ale dał podwaliny pod niepodległość. Przez te cztery dni Lublin był stolicą wolnej Polski.

 

Stan tymczasowy

Dlaczego Lublin? – Działały tu silne środowiska niepodległościowe: zwolennicy Piłsudskiego, PPS, PSL, ale także POW, harcerstwo, które „wnikały” w teren – mówi prof. Jan Lewandowski, emerytowany wykładowca Instytutu Historii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej. – Poza tym Lublin był siedzibą austriackich władz okupacyjnych w Królestwie Polskim, co dawało większe możliwości działalności politycznej niż w niemieckiej strefie okupacyjnej, w której znajdowała się Warszawa.

Szóstego sierpnia 1914 r. Józef Piłsudski z Pierwszą Kompanią Kadrową przekroczyli granicę austriacko-rosyjską i wkroczyli do zaboru rosyjskiego. W Galicji zaczęły się formować Legiony Polskie – w ciągu roku wstąpiło do nich 25 tys. żołnierzy. W latach 1914-16 walczyły m.in. na Lubelszczyźnie.

W listopadzie 1916 r. cesarze Niemiec i Austrii proklamowali powstanie państwa polskiego na ziemiach odebranych Rosji, ale nie określili ani granic, ani kto ma tam rządzić. Stało się jasne, że chodziło im tylko o pozyskanie polskich żołnierzy. Powoływano jednak „polskie instytucje o charakterze państwowym”. Od końca 1917 r. w Warszawie działał Rząd Polski powołany przez Radę Regencyjną, jeszcze we wrześniu w polskie ręce trafiły szkolnictwo i sądownictwo.

 

Czytaj dalej w e-wydaniu lub wydaniu papierowym
Idziemy nr 32 (670), 12 sierpnia 2018 r.
Artykuł w całości ukaże się na stronie po 22 sierpnia 2018 r.

 

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

Absolwentka polonistyki i dziennikarstwa na Uniwersytecie Warszawskim, mężatka, matka dwóch córek. W "Idziemy" opublikowała kilkaset reportaży i wywiadów.



Najczęściej czytane artykuły



Najwyżej oceniane artykuły

SALON DZIENNIKARSKI