25 lipca
czwartek
Walentyny, Krzysztofa, Jakuba
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

O czwartej i piątej modyfikacji pisowni

Ocena: 0
515

Czwarta nowo wprowadzona zasada brzmi:


fot.azerbaijan_stockers/freepik

„4. Ustanowienie bezwyjątkowej pisowni łącznej nie- z imiesłowami odmiennymi (bez względu na interpretację znaczeniową: czasownikową lub przymiotnikową), tj. zniesienie wyjątku zezwalającego na «świadomą pisownię rozdzielną»”. Jest to niejako dokończenie reformy z 1998 r. Wtedy jeszcze starszą zasadę, odróżniającą pisownię czasownikowych użyć imiesłowów, odnoszących się do czynności (typu: Nie biegnący zawodnik przyglądał się sportowcom z ławki) od pisowni użyć przymiotnikowych, odnoszących się do cechy (typu: Niespełnione postulaty wywołały kolejny protest), sprowadzono do postaci, którą dobrze oddaje tytuł komunikatu Rady Języka Polskiego: „Nie” z imiesłowami przymiotnikowymi (w zasadzie) zawsze razem. Postulowano wówczas, aby już wszystkie odmienne imiesłowy pisać z nie łącznie (czyli np. zarówno nieprzebrane bogactwo, jak i jeszcze nieprzebrana fasola). Jako że ta zmiana budziła ogromne kontrowersje i wiele osób – także językoznawców – przeciwko niej protestowało, Rada zdecydowała się na pozostawienie pewnej „furtki”: „Jeśli jednak autorowi szczególnie zależy na podkreśleniu czynnościowego («czasownikowego») znaczenia zaprzeczonego imiesłowu, może partykułę nie napisać rozłącznie”. Po ponad ćwierćwieczu ta furtka zostaje zamknięta: od 1 stycznia 2026 r. obowiązywać będzie już bezwyjątkowa pisownia łączna.

Zmiana piąta jest kolejną, która mnie osobiście się nie podoba. Brzmi ona w całości tak: „5. Ujednolicenie zapisu (małą literą) przymiotników tworzonych od nazw osobowych, zakończonych na -owski, bez względu na to, czy ich interpretacja jest dzierżawcza (odpowiadają na pytanie czyj?), czy też jakościowa (odp. na pytanie jaki?), np. dramat szekspirowski, epoka zygmuntowska, koncert chopinowski, koncepcja wittgensteinowska, wiersz miłoszowski. Przymiotniki tworzone od imion (rzadziej od nazwisk), zakończone na -owy, -in(-yn), -ów, mające charakter archaiczny, będą mogły być zapisywane małą lub wielką literą, np. jackowe dzieci lub Jackowe dzieci; poezja miłoszowa lub poezja Miłoszowa; zosina lalka lub Zosina lalka; jacków dom lub Jacków dom”. Derywaty typu Miłoszowy / miłoszowy czy Zosiny / zosiny są dziś bardzo rzadkie, wyraźnie nacechowane stylistycznie, ich pisownia nie stanowi więc realnego problemu. Jednak rozróżnienie między np. ironią Norwidowską a ironią norwidowską jest bardzo ważne. Kiedy widzę tę pierwszą formułę, od razu wiem, że chodzi o ironię stosowaną przez samego Norwida, z kolei, kiedy czytam drugie wyrażenie, wiem, że mowa jest o czyjejś ironii wzorowanej na Norwidzie. Wprowadzenie jako jedynej pisowni małą literą zaciera tę ważną różnicę znaczeniową.

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

DUCHOWY NIEZBĘDNIK - 24 lipca

Środa, XVI Tydzień zwykły
wspomnienie św. Kingi, dziewicy
Ziarnem jest słowo Boże, a siewcą jest Chrystus,
każdy, kto Go znajdzie, będzie żył na wieki.

+ Czytania liturgiczne (rok B, II): Mt 13, 1-9
+ Komentarz do czytań (Bractwo Słowa Bożego)

+ Nowenna do św. Anny 17-25 lipca
+ Nowenna do św. Szarbela 19-27 lipca



Blog - Ksiądz z Warszawskiego Blokowiska

Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.



Newsletter