22 października
czwartek
Halki, Filipa, Salomei
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

Duszpasterstwo w epoce pandemii - analiza KAI

Ocena: 0
409

Rodzina w pandemii

Problem wymuszonego odosobnienia z perspektywy życia rodzinnego okazał się złożony i długofalowy. Z jednej strony duszpasterze zaczęli wskazywać, że kwarantanna to okazja, aby lepiej poznać siebie, wzmocnić więzy rodzinne i że jest to czas, który może być wykorzystany na poprawę relacji z bliskimi, które w pośpiechu dnia codziennego przed pandemią bywały nadwątlone. Z drugiej strony nadeszły sygnały, że skoro kwarantanna jest sytuacją dla większości wcześniej nieznaną, to może też niestety ujawnić zachowania dalekie od normatywnych, skutkujące przede wszystkim frustracją, gniewem, przemocą psychiczną i fizyczną.

Wydaje się, że duszpasterstwo dostrzegło te procesy w miarę szybko. W wielu parafiach i diecezjach uruchomiono duszpasterskie telefony zaufania. Zaczęły też aktywniej działać internetowe fora i grupy dyskusyjne. W czasie epidemii zawieszone zostały co prawda bezpośrednie spotkania pracujących z rodzinami wspólnot, ruchów i stowarzyszeń katolickich, ale ich działalność toczyła się nadal w przestrzeni wirtualnej. Za bardzo pozytywne można też uznać rodzinne przeżywanie transmitowanych Mszy św., nabożeństw i modlitwy.

Z pomysłem kontynuowania pracy formacyjnej, ale w formie spotkań w internecie, wystąpiły m. in. Spotkania Małżeńskie, stowarzyszenie katolickie zainicjowane przez Irenę i Jerzego Grzybowskich.

W Spotkaniach Małżeńskich rozpoczęto pracę formacyjną w formie telekonferencji. Skoro prowadzenie rekolekcji dla małżeństw w tradycyjnej formie nie jest chwilowo możliwe, to porekolekcyjne grupy rozpoczęły spotkania w gronie 8-10 małżeństw na Skype lub przy pomocy innych komunikatorów. - Spotkania te, podczas których omawiane są kolejne tematy formacyjne, podtrzymują dialog w małżeństwie, a tym samym więź rodzinną, przynoszą poczucie bezpieczeństwa. Umożliwiają podzielenie się także trudnymi emocjami. Są ważną formą kontynuowania spotkań poszczególnych wspólnot – powiedział KAI Jerzy Grzybowski.

Spotkania Małżeńskie przygotowały też wraz z dwoma małżeństwami i kapłanem cykl rozważań duchowych, które mogą dla par małżeńskich stanowić rodzaj krótkich rekolekcji w czasie pandemii. Obydwie pary oraz dominikanin przedstawiają w krótkich słowach, jak przeżywają ten trudny czas, zachęcając do podobnych zwierzeń małżeństwa przystępujące do rekolekcji. Elementem nauk duchowych jest też rozważanie kilku pytań na podstawie Pisma Świętego.

Zdaniem abp. Wiktora Skworca, trudno dziś ocenić skalę tego zaangażowania, ale czas pandemii wskazał jednoznacznie na potrzebę umacniania rodziny – domowego Kościoła - oraz rozwijania chrześcijańskiej formacji parafialnych wspólnot, oddziałujących na małżeństwa i rodziny. Podkreśla on, że księża starali się podtrzymywać drogą internetową duszpasterski kontakt z dziećmi i młodzieżą zaangażowanymi w parafii.

Jak przetrwać trudny czas i nie zwariować?

Poradnik duchowy "Jak nie zwariować w czasie kwarantanny?" opracował np. wikariat regionalny Prałatury Świętego Krzyża i Opus Dei w Polsce. Radzono w nim, aby przede wszystkim zachować codzienny optymizm, dobrze zorganizować plan dnia, nie marnować czasu na korzystanie z urządzeń elektronicznych i mediów społecznościowych, wykorzystać czas kwarantanny na naukę czegoś nowego, dużo rozmowy z bliskimi oraz modlitwę.

Opus Dei zorganizowało też "Kwarantannowy GPS", czyli zestaw rozważań w formie podcastów do wysłuchania online w serwisach Spotify, Soundcloud, Apple Podcasts czy na profilu FootstepsPodcast na Facebooku.

W niemal wszystkich diecezjach uruchomione zostały specjalne numery telefonów dla osób, które potrzebują duchowego wsparcia, rozmowy i umocnienia. „Ksiądz na sygnale” – pod takim hasłem funkcjonuje specjalna infolinia, uruchomiona przez archidiecezję poznańską, gdzie codziennie można było porozmawiać z kapłanami.

W parafii Ducha Świętego i św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Gdyni na początku kwietnia w Wielkim Tygodniu była okazja do nocnej adoracji i spowiedzi po uprzednim zapisaniu się na specjalną listę, tak by w kościele zgodnie w ówczesnymi wymogami nie było więcej niż pięć osób, a spowiedź odbywała się z zachowaniem odpowiednich środków bezpieczeństwa.

"Ludzie są zagubieni, czasami potrzebują rozmowy wsparcia. Dlatego ta nocna spowiedź czy możliwość rozmowy. Mam wrażenie, że obecny czas to absolutnie nie czas kary, ale czas łaski. Tegoroczny Wielki Post każdego z nas zmusił do odbycia wyjątkowych rekolekcji i zadania sobie pytania o to, co jest tak naprawdę istotne i ważne. Epidemia każdego bez wyjątku uczy pokory" - mówił w rozmowie z KAI ks. Piotr Wulgaris, wikariusz.

Duchowe wsparcie wobec lekarzy

Do ważnych inicjatyw należały duchowe adopcje personelu medycznego i osób chorych. Zaapelował o nią krajowy duszpasterz służby zdrowia ks. Arkadiusz Zawistowski. Takie akcje bardzo szybko zaczęły powstawać w poszczególnych diecezjach.

Modlitewnym wsparcie (modlitwa jest dowolna, może to być dziesiątka różańca, „Ojcze nasz”, „Zdrowaś Mario”, „Pod Twoją obronę” lub inna) objęto lekarzy, pielęgniarki, położne, diagnostów laboratoryjnych, ratowników medycznych, farmaceutów, salowe, kapelanów, wolontariuszy oraz osoby chore.

Personel medyczny to osoby, które działają na pierwszej linii frontu, dlatego potrzebują naszego modlitewnego wsparcia. Muszą wiedzieć, że ktoś o nich pamięta, modli się, docenia ich służbę i poświęcenie dla drugiego człowieka - zaznacza krajowy duszpasterz służby zdrowia.

Duchowa modlitwa w maju i czerwcu objęła ponadto maturzystów, którzy z powodu pandemii wzięli udział w egzaminach dojrzałości z ponad miesięcznym opóźnieniem. Do tej inicjatywy zachęcali m.in. ojcowie, bracia i klerycy z krakowskiego zakonu pijarów, którzy modlili się nie tylko o dobre zdanie egzaminów, ale i o właściwe do nich przygotowanie młodych ludzi. W tym celu w klasztorze codziennie odmawiana była Koronka do Miłosierdzia Bożego i modlitwa do Ducha Świętego o dobre życiowe wybory.

Jaki Kościół po pandemii?

Niedawno zniesione limity wiernych nie przełożyły się od razu na przywrócenie w 100 proc. frekwencji w kościołach sprzed pandemii. Przykładowo, w archidiecezji wrocławskiej do świątyń w niedzielę 7 czerwca przyszło ok. 50 proc. z tych wiernych, którzy regularnie praktykowali przed epidemią.

– W wielu osobach jest strach przed wyjściem z domu i uczestnictwem w większej zbiorowości – uważa abp Józef Kupny, choć dodaje, że w porównaniu z czasem przed zagrożeniem koronawirusem, dziś zdecydowanie więcej wiernych uczestniczy we Mszy św. w dni powszednie. – To pokazuje, że wierni mają w sobie głód Eucharystii, jednak obawiają się przychodzenia do świątyń w te dni, kiedy spodziewają się uczestnictwa większej grupy osób – tłumaczy metropolita wrocławski.

Zdaniem przewodniczącego Komisji Duszpasterstwa KEP abp. Wiktora Skworca, pandemia okazała się dla całego Kościoła rzeczywistością zupełnie nową. Mimo to, Kościół okazał się strukturą sprawną, solidarną, zdolną do podjęcia działań w zależności od powstałych kontekstów i sytuacji epidemicznej w poszczególnych diecezjach. Kościół odnalazł się w nowej sytuacji także przedstawiając poprzez środki społecznego przekazu ofertę duszpasterską, począwszy od transmisji Mszy św., nabożeństw, aż po katechezy organizowane online. Strony internetowe parafii stały się ważną tablicą informacyjną o życiu Kościoła lokalnego i ogólnopolskiego. Sytuacja zagrożenia uruchomiła wiele inicjatyw modlitewnych i charytatywnych, objawiła prospołeczne postawy, w tym cnotę solidarności z najbardziej potrzebującymi. Wyzwolił się duch wolontariatu i bezinteresownej pomocy

- Trudno w tej chwili ocenić, jak epidemia wpłynęła na doświadczenie wiary z punktu widzenia duchowości – mówi abp Stanisław Gądecki w odpowiedzi na ankietę KAI. Dodaje, że „przeżywanie liturgii w domu stało się szansą na głębsze odkrycie wspólnoty rodzinnej oraz rzeczywistości Kościoła domowego. Wspólne przeżywanie transmitowanej liturgii, modlitwy różańcowej, wysłuchane homilie czy konferencje duszpasterzy, dawały większe możliwość rozmowy na temat wiary oraz uczyły intensywniejszego przeżywania tych tajemnic w codzienności. Potrzeba cierpliwości w ocenie skutków tej nowej sytuacji”. Przewodniczący Episkopatu ostrzega też przed niebezpieczeństwem „wygodnictwa i uśpienia wiary przeżywanej w realu”.

A odnosząc się do powszechnego wykorzystania internetu w pracy duszpasterskiej, abp Gądecki ma nadzieję, że „jednym z ważnych owoców tych spotkań będzie umiejętność posługiwania się tego rodzaju narzędziami komunikacyjnymi”. Zaznacza jednak, że trzeba uważać, aby nie zniszczyć międzyludzkich relacji. Podkreśla, że „maszyna nie może zastąpić człowieka. Telekomunikacja to tylko narzędzie. Jeśli będziemy z niego źle korzystać, okaże się niszczące. Jeśli nauczymy się z tego korzystać, może okazać się pożyteczne dla międzyludzkich kontaktów. Telekomunikacja nie może jednak zastąpić potencjału realnego spotkania, dzielenia się własnymi doświadczeniami dzięki bezpośredniemu kontaktowi”.

Jaki będzie lub powinien być Kościół po pandemii? - Zamiast zastanawiać się nad tym i dawać odpowiedzi, które tak czy inaczej będą tylko przypuszczeniami, lepiej skupić się na naszej osobistej relacji z Bogiem i przyjrzeć uważniej dotychczasowej obecności w Kościele. Czym wspólnota Kościoła dla mnie faktycznie jest? Czego od niej oczekuję? Co sam mogę i chcę do niej wnieść? Krótko mówiąc trzeba się postarać przeżyć ten obecny czas tak owocnie, jak to jest możliwe. Epidemia wciąż trwa, wchodzimy w kolejne etapy i powinniśmy pozostać uważni i w swojej odpowiedzialności konsekwentni - uważa prymas Polski abp Wojciech Polak.

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

DUCHOWY NIEZBĘDNIK - 22 października

Czwartek, XXIX Tydzień zwykły
+ Wspomnienie św. Jana Pawła II, papieża
Niech Chrystus zamieszka przez wiarę w waszych sercach.
+ Czytania liturgiczne (rok A, II): Ef 3,14-21; Ps 33,1-2.4-5.11-12.18-19; Łk 12,49-53
+ Komentarz do czytań (Bractwo Słowa Bożego)



Najczęściej czytane artykuły

E-WYDANIE


Zachęcamy do prenumeraty e-wydań tygodnika Idziemy



Najczęściej czytane komentarze



Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.
- Materiał partnera serwisu -



Newsletter